Ke tumello efe ho etsa joalo?

Ho etsahala'ng ha bosiu bo ntse bo tsoela pele 'me ebang bacha kapa ba babeli ba batla ba le bobe haholo? Ha litemoso li fokotsehile 'me li batla ho tlamahane, motho o ka ea kae ho fihlela kae? 'No' e bolela neng mohlomong 'mohlomong'? Melao ea papali ke efe? Lerato le fetoha neng ho kopanela liphate? Ke mang ea etsang qeto?

Khompho le Joala

Ke ile ka buisana le mosali ea lilemo li 17 ea nang le bothata bo fokolang ba kelello ea tsoang lelapeng le ruileng ea neng a kene lithutong tse mabapi le tumello le tokoloho ea basali. Re tla mo bitsa Jen. O ile a ntšepisa hore o "tseba meeli ea hae" ka joala. Ha a botsoa hore na o bolela'ng ka seo, o ile a araba, "Nke ke ka tahoa hoo ke neng ke tla akheha". Leha ho le joalo, o ile a re "o ile a ja lijo tse ngata pele" pele a ea meketeng mafelo-beke 'me a etsa thobalano e sa sireletsehang le e sa reroang le banna ba bang. O ile a lumela hore a ka be a sa ka a kopanela liphate le bashanyana bao hoja a ne a sa tahoa. Hape a ka be a ile a lumela mofuta oa thobalano, ho kenyeletsoa thobalano e mpe ea ka morao, eo ba neng ba e batla hangata. Leha ho le joalo, o itse a ke ke a nyatsa monna ka ho mo 'khothaletsa' ho kopanela liphate maemong ao hobane o ne a noa 'me a tsosetsoa ke takatso ea thobalano. Kelellong ea hae o itse o tlameha ebe o ne a fana ka tumello leha a ka ikoahlaela letsatsing le hlahlamang. Mona ke mananeo a mabeli a maholo a seea-le-moea a BBC mabapi le tumello mehleng ea dijithale a thusang ho hlalosa mathata a joalo: Ho Tšela Moeli le ho Ngola Melao Bocha.

Ho motho e moholo, ho 'tseba meeli ea hae' ka joala ho ka bolela ho se lahleheloe ke taolo ea ho se lumellane ka bolokolohi. Liphapang tse joalo tsa botoloki li etsa hore taba ea tumello e be bothata bakeng sa makhotla a linyeoe litekong tsa peto. Ke ile ka botsa Jen hore na hobaneng a ipehile kotsing ea ho ima kapa tšoaetso ea thobalano ka ho se sebelise lithibela-pelehi. O ile a araba ka hore ntate oa hae o tla halefa ha a ka fumana hore ngoananyana oa hae o etsa thobalano. O itse ha a ka ima, o tla ntša mpa feela, mme oa hae o tla mo thusa. O boetse a nahana hore ke "ho hloka tlhompho" ho emisa moshemane litseleng tsa hae hang ha ba se ba qalile ho sunana le ho fetela sethaleng se latelang. Kahoo leha a ne a bua sekolong ka taba ena, o ne a etsa tšabo ea hae mabapi le hore na batsoali ba hae ba tla arabela joang le khatello ea lithaka ea ho noa haholo, a nkuoa a se na boitšoaro, 'me a' ithabisa 'bosiung ba bosiu a ne a le bohlokoa ho feta kamoo a neng a lekanyetsa likotsi tsa bophelo bo botle ho eena. O joalo mohopolo oa boko ba bocha bo ipehang kotsing.

Leha e le tlōlo ea molao ho kopanela liphate ka marago ntle le tumello, basali ba atisa ho tletleba ka hore ba qobelloa ho etsa joalo. Lipatlisiso li bontša hore 'ho susumetsa' ho matla ho kopanela liphate ka marago ke mokhoa o tloaelehileng haholo kajeno har'a bacha ba lilemo li 16-18. Bahlankana le basali ba qotsa litšoantšo tsa bootsoa tsa inthanete e le tsona tse ka sehloohong tse ba susumetsang. Leha ba tseba hore ho "bohloko haholo ho basali", bahlankana ba ntse ba qobella ka hohle kamoo ho ka khonehang ho 'susumetsa' basali hore ba ba lumelle ho e etsa. Esita le bahlankana ba ne ba bonahala ba sa e thabele.

Puisano e ka tlase ke ea mofuputsi ea ka sehloohong ea hlalosang haholoanyane ka liphuputso tsa bona. Ke mosali a le mong feela ea ileng a lumela hore o ile a e thabela. Ho bahlankana ba bang, botumo ba ho fumana “mapheo a ’ona a sootho” le ho fumana lintlha ka balekane ba bona ke ba bohlokoa ho feta ho hlaolela kamano le motho eo ba atametseng haufi-ufi le eena.

Boitšoaro ke phephetso ho basali le banna ka nako e ntle, empa haholo-holo moketeng oa mokha har'a bacha. Ntle le hore moralo oa ho beha meeli o khethiloe esale pele, ho ka ba thata ho qoba tšusumetso e matla ha menate ea ho kopanela liphate e etsa khethollo le ha re batla ho bonoa re le boikutlo ba ho kopanela liphate le 'pholileng'.

Leha ho le joalo thuto e eketsehileng e potolohileng tšusumetso ea joala ka tumello le ka tsela ea ho ba sebete ho sa tsotellehe ho qobelloa ho hlokahala. Ho ruta 'tsebo ea ho intša' le ho hlompha meeli ea motho e mong e tla ba esale pele haholo. Lipatlisiso tse 'maloa tsa maikutlo a bacha li bitsitse mofuta ona oa thuto.

Ena ke tataiso e akaretsang ea molao mme ha e be keletso ea molao.